کاربرد رنگ‌ها در تجارت الکترونیک

سلام. به رادیو تبلیغاتچی‌ها خوش آمدید. من مسیح بنی‌طبا هستم و شما در حال گوش دادن به دومین قسمت از سلسه برنامه چراغ راهنما هستید. همانطور که در قسمت پیشین هم توضیح دادیم چراغ راهنما به بررسی مسائلی می‌پردازد که می‌توانند به بهبود برنامه‌های بازاریابی و تبلیغات ما کمک کنند.

در این قسمت از چراغ راهنما به سراغ مبحث رنگ و تاثیر آن در فروش رفته‌ایم. البته که روانشناسی رنگ‌ها در بازاریابی مبحث جدیدی نیست. به همین علت قصد داریم به صورت خلاصه و مفید از تاثیر رنگ‌ها و روانشناسی رنگ بر فروش و بازاریابی آنلاین یا اینترنتی بپردازیم.

قطعا شما هم مثال‌های زیادی از کاربرد رنگ و روانشناسی آن در فروش سراغ دارید. به عنوان مثال استفاده از رنگ قرمز در KFC که باعث افزایش اشتهای مشتریان و طبعا افزایش فروش شعبات می‌شود و یا استفاده از رنگ آبی روشن در آژانس‌های مسافرتی که میل به خرید بلیط هواپیما را در مشتریانی که به صورت حضوری مراجعه می‌کنند افزایش می‌دهد. اما در ایران کمتر فروشگاه اینترنتی از کاربرد رنگ‌ها و مزیت‌ آن‌ها استفاده کرده است. تم‌های رنگی مورد استفاده در سایت و شبکه‌های اجتماعی فروشگاه‌های آنلاین ایرانی در بیشتر موارد یا سلیقه مدیران ارشد آن است و یا سلیقه طراحان گرافیک و کمتر دیده می‌شود که استراتژی خاصی پشت استفاده از رنگ‌ها قرار گرفته باشد. اگرچه نمی‌توان عنوان کرد که استفاده درست از رنگ‌ها خیلی سریع به رشد فروش منجر می‌‌شود زیرا فروش آنلاین به موارد زیادی از جمله UI و UX مناسب، استراتژی فروش، قیف فروش، قیمت، اصالت کالا و موارد زیاد دیگری بستگی دارد اما رنگ‌ها یکی از نکات مهم در بهبود و توسعه تجربه کاربری فروشگاه که عامل مهمی در فروش آنلاین هستند محسوب می‌شوند. البته احساسات منتقل شده به مخاطبان از طریق رنگ تنها در فروش و بازاریابی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. رنگ‌ها می‌توانند طیف وسیعی از احساسات را در مخاطبان زنده کنند. به عنوان مثال به عنوان یک قانون کلی در جوامع غربی رنگ سیاه مصادف با احساسات منفی، آبی و سبز احساسات مثبت و قرمز نشانگر قدرت و هشدار است. بر همین اساس استفاده از رنگ قرمز در محصولات باعث بروز احساسات مقطعی و هیجان منجر به خرید فوری در مشتریان می‌شود. در حالی که رنگ‌های روشن و پاستلی برای جلب توجه مشتریانی که نیاز به ارزیابی بیشتری دارند به کار می‌رود. همچنین قیمت محصولاتی که از رنگ‌های روشن استفاده می‌کنند چند برابر محصولات منقش به رنگ‌هایی نظیر قرمز تند هستند.

قصد نداریم در این برنامه از مواردی که می‌تواند منجر به موفقیت یک فروشگاه اینترنتی شود نظیر سئو و موارد دیگر صحبت کنیم. این مباحث یک برنامه منحصر و طولانی را نیاز دارد تا کامل و دقیق مورد بررسی قرار بگیرند. اما آیا می‌دانید چه چیزی یک خریدار بالقوه را متقاعد می‌کند که روی دکمه افزودن به سبد خرید و پرداخت کلیک کند؟ همانطور که پیش‌تر ذکر شد عواملی نظیر اطلاعات کامل و عکس با کیفیت محصول و قیمت رقابتی تاثیر اصلی را دارد اما از تزئینات نباید غافل شد. اگر دقت کرده باشید فروشگاه‌های فیزیکی که دکور بهتری دارند به راحتی موفق می‌شوند که محصولی را با بهای بیشتری از فروشگاه‌های مشابه که دکور ضعیف‌تری دارند بفروشند. در دنیای دیجیتال هم این دکور دقیقا UI فروشگاه اینترنتی محسوب می‌شود. به عنوان مثال طراحی بنرهای وب‌سایت، اجزا و چینش المان‌های فروشگاه اینترنتی و دکمه‌های Call To Action باید از طراحی درستی بهره‌ ببرند. البته باید توجه داشته باشید که طراحی صرف کافی نیست و باید به User Experience نیز توجه داشته باشید.

اما سوالی که شاید برای شما هم مطرح بشه این است که آیا روانشناسی رنگ‌ها در کسب و کارهای اینترتی یا E-Commerce ها هم تاثیر دارد؟ پاسخ با قاطعیت مثبت است. استفاده مطالعه شده از رنگ‌ها می‌تواند به کسب جایگاه بهتر محصولات یا خدمات شما در ذهن مشتریان هدف منجر شود، شما را از رقبا متمایز کند، بر روی برداشت‌های ذهنی و احساسات خریداران تاثیر بگذارد و فروش شما را افزایش بدهد. تصمیمات رنگی در بازاریابی محصول نباید ساده گرفته شود و یا براساس ترجیحات زیبایی شناسی باشد. قطعا شما هم با فروشگاه‌های اینترنتی زیادی روبرو شده‌اید که از تم و پالت رنگی مشابه وب سایت دیجی کالا استفاده می‌کنند. در هنگام برخورد با این صفحات قطعا احساس خوبی به شما دست نخواهد داد زیرا فروشگاه مذکور را فاقد هویت یکتا و منحصر به فرد می‌دانید. بهتر است برای کسب و کار خود پالت رنگ منحصر به فردی داشته باشید و به استفاده از آن در حالت دقیق و یا طیف‌های نزدیک به آن وفادار باشید زیرا بیش از۸۰ درصد از مردم برندهای مورد علاقه خود را از طریق رنگ‌های عمومی آن می‌شناسند. زمانی که یک فرد در حال اسکرول صفحه خانه شبکه‌های اجتماعی خود است با رسیدن به پست منتشر شده توسط برند باید توقف کرده و آن را بررسی کند. دقیقا پالت رنگی شماست که باعث این توقف می‌شود زیرا مخاطب شما این پالت رنگی را در ناخودآگاه خود دارد. تغییر یکباره این پالت به گذشتن مخاطب از پست شما بدون توقف و بررسی آن منجر می‌شود. پس یک برند نیاز به دو پالت رنگ دارد. یک پالت رنگ‌های اصلی و یک پالت رنگ‌های مکمل و مشابه که از طیف رنگ‌های اصلی گرفته شده است. در انتخاب رنگ‌های اصلی علاوه بر این که نیاز به تحقیقات دقیقی وجود دارد باید به هویت بصری مجموعه هم نیم نگاهی داشت. اگر هویت بصری و لوگوی مجموعه از رنگ‌های متفاوتی تشکیل شده‌اند شاید بهتر باشد تا یک ریبرندینگ صورت بگیرد. در تحقیقاتی که به آن اشاره شد نیاز است تا مواردی مانند سلیقه مخاطبان هدف، سن آن‌ها، ترجیحات و موارد دیگری را مورد تحقیق قرار بدهید. همچنین استفاده از تست‌های A/B می‌تواند کمک خوبی به شما در انتخاب رنگ‌ها بکنند.

سفید: رنگ سفید بهترین رنگ برای پس زمینه یا بکگراند یک فروشگاه اینترنتی است. البته که بیشتر فروشگاه‌های اینترنتی از رنگ سفید برای پس زمینه خود استفاده می‌کنند اما نمونه‌هایی که رنگ‌های تیره نظیر آبی پر رنگ، خاکستری پررنگ و حتی سیاه را برای بکگراند سایت خود انتخاب کرده‌اند هم کم نیست. به طور کلی رنگ سفید خوانایی متن را افزایش می‌دهد. شناسایی و تفکیک المان‌های یک سایت و تصاویر آن از یکدیگر برای مخاطبان سایت‌هایی که از رنگ سفید برای بک گراند خود استفاده می‌کنند راحت‌تر است. برای اثبات کارایی این رنگ کافیست چند مورد از مراسمات رونمایی اپل را مشاهده کنید. تمامی تصاویر نمایش داده شده در طول مراسم بکگراند سفید دارند. این رنگ کمک می‌کند جزئیات محصول به خوبی نمایان شود. یا در مثالی دیگر طرح خطوط بدنه یک خودرو در رنگ سفید بسیار بهتر از رنگ‌های تیره قابل مشاهده است.

سیاه: مشکی یا سیاه رنگ لوکسی به حساب می‌آید. این رنگ نماد اقتدار و نیرومندی است. به همین علت است که نیروهای ویژه، تیم‌های تشریفات، تیم‌های محافظت و حتی گروه‌های مافیایی علاقه زیادی به استفاده از این رنگ دارند. مردانی که به صورت غالب رنگ سیاه را برای پوشش خود استفاده می‌کنند در نگاه اول مقتدرتر از دیگران به نظر می‌آیند. اما رنگ سیاه با تمام ویژگی‌های خود برای استفاده در بکگراند یک سایت مناسب نیست. این موضوع به علت کاهش خوانایی متن و خستگی زودرس چشم مخاطبان است. اما اگر علاقه و اصرار زیادی به استفاده از رنگ مشکی دارید بهتر است در بکگراند تصاویر وب‌سایت خود از این رنگ بهره ببرید.

خاکستری: خاکستری بعد از سفید پرکاربردترین رنگ در طراحی وب محسوب می‌شود. خاکستری زمانی که در وب‌سایت‌هایی که از رنگ سفید برای پس زمینه استفاده کرده‌اند قرار بگیرد یک تعادل بی نظیر برای صفحات وب و یا حتی طراحی گرافیک ایجاد می‌کند. همچنین اگر محصولات عرضه شده در وب‌سایت نیاز دارند تا توجه مخاطبان را به جزئیات و درخشندگی محصول جلب شود مانند جواهرات و موارد مشابه می‌تواند به عنوان رنگ پس زمینه محصول استفاده شود. در صورتی که قصد دارید از این رنگ برای پس زمینه صفحات وب‌سایت استفاده شود حداکثر یک سوم از بکگراند را با خاکستری پر کنید. می‌توانید این یک سوم رو به عنوان بخشی که نیاز دارن توجه بیشتری را به خود جلب کند استفاده کنید. البته توجه داشته باشید که منظور من از رنگ خاکستری طیف بسیار روشن و ملایم این رنگ است.

قرمز: رنگی که در تجارت الکترونیک الهام بخش است و توجهات زیادی را به خود جلب می‌کند. اما استفاده بیش از حد از رنگ قرمز در طراحی وب‌سایت یا بنرهای آن می‌تواند کمی خطرناک باشد و به افزایش نرخ ترک صفحه منجر شود. همانطور که در مقدمه هم به آن اشاره شد این رنگ می‌تواند نشانه هشدار و نگرانی در سمت منفی و افزایش انرژی و هیجان در مشتری در سمت مثبت را ایجاد کند. همین الان سایت دیجیکالا را باز کنید. علاوه بر اینکه قرمز رنگ سازمانی این شرکت است و طبیعیست که از آن استفاده زیادی در طراحی وب‌سایت این مجموعه بشود اما به درصد استفاده از رنگ سفید، خاکستری و قرمز توجه بفرمائید. البته که دی جی کالا با هومشندی طیف رنگی سبک‌تری از قرمز را انتخاب کرده است. بهترین مکان برای استفاده از رنگ قرمز در صفحات وب پس زمینه قسمت فروش ویژه و دکمه‌های دعوت به اقدام است. همچنین از این رنگ برای هدایت مخاطبان به صفحات خاص نیز می‌توانید استفاده کنید. توجه داشته باشید که رنگ قرمز نهایتا تا ۱۰ درصد از محتوای صفحه شما را شامل بشود.

سبز: رنگ سبز الهام بخش اعتماد است. به همین علت از این رنگ در اتاق عمل استفاده می‌کنند تا از اضطراب و استرس بیماران کم کنند. سبز یکی از پرکاربردترین رنگ‌ها در کسب و کار های مرتبط با سلامتی و بهداشت است. از رنگ سبز می‌توان برای القای حس اطمینان و آرامش در بازدیدکنندگان وب‌سایت‌ها استفاده کرد. همچنین اگر مسئولیت اجتماعی خاصی را در حوزه محیط زیست دنبال می‌کنید حتما از رنگ سبز به عنوان نشانه‌ای برای حمایت از محیط زیست استفاده کنید. یکی از کسب و کارهای ایرانی که از رنگ سبز استفاده می‌کند شرکت تیپاکس است. این شرکت با استفاده از رنگ سبز آرامش و آسودگی از بابت تحویل بدون ایراد مرسولات پستی را در ذهن مخاطبان ایجاد می‌کند.

زرد، نارنجی و قهوه‌ای: این سه رنگ حس گرما، شادی و کنجکاوی را در مخاطب زنده می‌کنند. این رنگ برای استفاده در وب‌سایت‌هایی که بازار کودکان، محصولات ورزشی و حیوانات خانگی را هدف قرار داده‌اند مناسب است. اگر رنگ سازمانی شما از یک یا چند مورد از این سه رنگ تشیل شده نسبت به استفاده حداقلی از آن‌ها در وب‌سایت خود اقدام نمائید. منظور از استفاده حداقلی این است که با نسبت ۱ به ۵ در پس زمینه سایت این رنگ‌ها را به کار ببرید. همچنین می‌توانید المان‌ها و آیکن‌های وب‌سایت خود را به این سه رنگ منقش کنید. توجه داشته باشید که استفاده زیاد از رنگ‌های زرد، نارنجی و قهوه‌ای می‌تواند منجر به خستگی زودهنگام چشم مخاطبان شود.

آبی: آبی رنگ مورد علاقه شرکت‌های هواپیمایی است. ایران ایر، ایران ایرتور، وارش و چند شرکت هواپیمایی دیگر در ایران از این رنگ استفاده می‌کنند که چندان هم بی ربط نیست. همانطور که در مقدمه این برنامه هم به آن اشاره شد استفاده از زنگ آبی به دلیل ایجاد ذهنیت آسمان و افزایش میل به تهیه بلیط هوایما در مخاطبان اغلب توسط آژانس‌های هواپیمایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از لحاظ روانشناسی آبی رنگ تعادل و آرامش است. از آبی علاوه بر موضوعات مرتبط با هوانوردی می‌توان در کسب و کارهایی مانند مشاوره‌های پزشکی و روانپزشکی، فناوری و IT نیز استفاده کرد. برخلاف رنگ‌هایی مثل قرمز، رزد و نارنجی از رنگ آبی با درصد بیشتری می‌توان در وب‌سایت بهره برد.

بنفش و صورتی: این دو رنگ جزء رنگ‌های لوکس به حساب می‌آیند مخصوصا رنگ بنفش که در قدیم به علت فرآیند ساخت طولانی و سخت خود بسیار گران قیمت بوده و تنها توسط حاکمان و درباریان استفاده می‌شد. از این دو رنگ عموما در صنعت آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شود. البته استفاده از رنگ صورتی در کسب و کارهایی که مخاطبان کودک دارند سابقه بیشتر و اثربخشی بهتری دارد. این دو رنگ در نگاه اول می‌توانند احساس ظرافت و دقت را به مخاطب القا کنند. مخاطبی که در معرض رنگ بنفش و صورتی قرار می‌گیرد به صورت ناخودآگاه تصویری از محصولی ظریف و مناسب را در ذهن خود می‌سازد. اگر قصد استفاده از این رنگ‌ها را در وب‌سایت خود دارید بهتر است به چند نکته دقت کنید. ۱- حتما از طیف رنگ روشن و پاستلی استفاده کنید. ۲- به عنوان مکملی برای رنگ سفید یا خاکستری روشن باشد و ۳- حتما در قالب شیپ و اشکال هندسی در طراحی صفحه از آن بهره ببرید.

خب به پایان دومین قسمت از برنامه چراغ راهنما از رادیو تبلیغاتچی‌ها رسیدیم. طراحی وب براساس نیاز مخاطب کار بسیار دشوار و زمانبری است و ما سعی کردیم در این برنامه حداقل کمی از بار سنگین این مبحث را برای شما آسان کنیم. اگر قصد طراحی وب‌سایت فروشگاهی تاثیرگذار و اثربخش را دارید نیاز است که حتما تحقیقات جامع و کاملی را انجام داده و از راهنمایی طراحان خبره UI و UX در این فرآیند بهره ببرید. تا قسمت بعدی چراغ راهنما خدانگهدار.

برای شنیدن قسمت‌‌های دیگر از برنامه چراغ راهنمای رادیو تبلیغاتچی‌ها از طریق این لینک به صفحه ویژه این برنامه مراجعه بفرمائید.

مسیح بنی‌طبا فعال حوزه تبلیغات و برندینگ و مدیر وب‌سایت تبلیغاتچی‌ها